‘Als je nog iets kunt, zou ik iedereen oproepen om vrijwilliger te worden.’
Gerard Lommerse hoeft er niet lang over na te denken. Op zijn zeventigste is hij nog altijd volop actief. Samen met Yasin Serin organiseert hij dit jaar voor de zesde keer het Darwinparkfestival. Voor Gerard draait het festival om veel meer dan muziek, eten en workshops. Het gaat om ontmoeting.
‘Je zet mensen in beweging en zorgt dat ze contact met elkaar leggen. Die verbinding is belangrijk, maar daar moet je wel iets voor doen.’
Gerard is al jarenlang een bekend gezicht in Zaanstad. Eerder zette hij zich in om culturele instellingen met elkaar te verbinden. Nog steeds gelooft hij dat kunst en cultuur mensen dichter bij elkaar brengen.
‘Met veel mensen gaat het goed, maar er zijn ook mensen die moeilijke dingen meemaken. Iedereen heeft zijn eigen verhaal. Het is belangrijk dat mensen zich gehoord voelen. Op het Darwinparkfestival kunnen ze elkaar ontmoeten, genieten en hun zorgen even vergeten.’
Cultuur brengt mensen bij elkaar
Volgens Gerard zijn kunst en cultuur de kurken waar de samenleving op draait. ‘Overal ter wereld maken mensen muziek, dansen ze en vertellen ze verhalen. Zo leren we elkaar kennen en waarderen.’
Daarom zijn er tijdens het festival veel gratis creatieve workshops. Docenten van Zaanse cultuuraanbieders laten bezoekers kennismaken met schilderen, muziek, theater, dans en andere kunstvormen.
‘Je moet ergens mee in aanraking komen om je horizon te kunnen verbreden en te ontdekken of het bij je past.’
Ook het eten draagt bij aan die ontdekkingstocht. Bezoekers kunnen proeven van Surinaamse, Turkse, Syrische, Indiase en Nepalese gerechten. Family Village verkoopt dit jaar ook vegetarische en veganistische maaltijden. Jongeren bakken poffertjes en friet en bij de film hoort natuurlijk popcorn.
Verhalen die blijven doorwerken
Een bijzonder onderdeel van het festival is de Verhalentent. Elk jaar staat daar een maatschappelijk thema centraal. Vorig jaar ging het over zestig jaar gastarbeiders. Veel bezoekers vertelden later dat zij daardoor anders gingen kijken naar de geschiedenis van de mensen die in de Zaanse fabrieken werkten.
Dit jaar is het thema de doorwerking van het slavernijverleden.
‘In de Verhalentent geven we geen geschiedenisles’, zegt Gerard. ‘Via gedichten, verhalen, dans en muziek laten negen mensen zien hoe dit verleden nog steeds doorwerkt in hun leven.’
Tijdens twee voorstellingen (14.00 en 15.15) luisteren bezoekers met een koptelefoon naar deze persoonlijke verhalen.
Gerard noemt als voorbeeld achternamen die ooit werden opgelegd door plantage-eigenaren.
‘Achter zo’n naam zit een geschiedenis. Veel mensen weten dat niet. Vroeger leerde je daar op school nauwelijks iets over.’
Volgens hem gaat het niet om schuld, maar om bewustwording.
‘Ook de rijkdom van de Zaanstreek heeft een relatie met de koloniale handel. Als je weet wat het verhaal is, kun je daarvan leren.’
Wie zich verder wil verdiepen, vindt op de website van het Darwinparkfestival boekentips en achtergrondinformatie. Ook wordt in de Bibliotheek Zaandam een speciale leestafel ingericht.
Samen nieuwe werelden ontdekken
Via Patricia Viereck ontstonden nieuwe samenwerkingen. Zo is er een workshop Surinaamse hoofddoeken maken, vertelt een docent van de Surinaamse school over de betekenis van traditionele hoofdtooien en werkt het Zaans Museum aan het wandkleed Draden van het Slavernijverleden. Joan en Lucien van Solution Dance Centre nemen bezoekers met dans mee naar Afrikaanse roots en kinderen kunnen om 14.45 in de verhalentent luisteren naar verhalen van Iven Gudogham over Anansi de spin.
‘Door al die activiteiten maak je kennis met werelden waar je anders misschien nooit mee in aanraking komt. Dat is precies wat we willen.’
Vrijwilligers maken het mogelijk
Jaarlijks trekt het Darwinparkfestival ongeveer 1.500 bezoekers. Voor Gerard is dat niet het belangrijkste succes.
‘We moeten het samen doen. Vrijwilligers maken dat mogelijk. Daarom hoop ik dat mensen zich blijven inzetten voor elkaar. Daar lever ik graag mijn bijdrage aan.’
Zie voor het programma op 5 september www.darwinparkfestival.nl