Bij Evean Guisveld in Zaandijk halen ze graag de buitenwereld naar binnen, vertelt Carleen Lebens van het verpleeghuis.
‘Bewoners leven hier vrij geïsoleerd. Het is heel mooi als je dan kunst binnenhaalt waar bezoekers op afkomen. Zo worden de bewoners weer onderdeel van de gemeenschap.’
Een plek waar kunst verbindt
Vorig jaar kwam Monique Bout met het idee om het verpleeghuis toe te voegen aan de jaarlijkse atelierroute van Tengel.
‘Evean Guisveld is echt een kunstminnend verpleeghuis. Er zijn regelmatig exposities en bewoners doen vaak kunstzinnige activiteiten. Dit is niet zomaar een locatie. We willen hier graag de bewoners en de buurt bij betrekken. We gaan iets extra doen voor de mensen en de buurtparticipatie.’
Vorig jaar exposeerde er één kunstenaar. Dat kon beter, vond Monique. Ze zocht een maatje om samen mee te exposeren en vond dat in Hanneke Kuik, sinds een jaar lid van Tengel.
‘Hanneke was direct enthousiast. Voor de opening dachten we aan stadsdichter Reinier Fosch. Dat bleek heel goed te werken. Door de samenwerking inspireren we elkaar. We krijgen er veel energie van en veel ideeën. We zijn een sterk team. Kunst verbindt!’
Nieuwe vormen, nieuwe inzichten
Ook voor Reinier Fosch betekende de samenwerking iets nieuws.
‘Het heeft bij mij voor een doorbraak gezorgd. Eerst zag ik mezelf alleen als dichter en rapper. Voor deze expositie heb ik drie gedichten gemaakt, gebaseerd op gesprekken met Monique en Hanneke en hun kunst. De woorden heb ik met een laser aangebracht op Zaansch Bord, het papier van papiermolen De Schoolmeester. Door mijn woordkunst met verschillende technieken op dit materiaal aan te brengen voel ik me nu ook voor het eerst beeldend kunstenaar.’
Hanneke Kuik studeerde vorig jaar af aan de kunstacademie. Voor de expositie maakte zij portretten.
‘Imperfectie vind ik mooi. Daarom zijn de portretten niet perfect. Net zoals mensen, iedereen heeft iets. Dat maakt het interessant en menselijk. In mijn kunst laat ik zien hoe ik in het leven sta. Iedereen heeft een rugzakje. Hoe ga je om met emoties, hoe reflecteer je daarop? Dat laat ik zien met verschillende technieken. Ik noem het levenskunst.’
Monique Bout werkt eveneens met lagen en verbindingen.
‘Je vult je rugzak letterlijk met laagjes. Daarom heb ik een oud werk van zes jaar geleden gebruikt als basis. Toen werkte ik met een druktechniek, tinner op voile doek. Hieruit is een werk ontstaan waarop mijn moeder is afgebeeld en deze heb ik als basis genomen voor het maken van nieuw werk. Voor het doek met de afbeelding van mijn dochter heb ik cyanotype gebruikt, de techniek waar ik mij de laatste twee jaar in verdiept heb. De twee doeken zijn met elkaar verbonden, ieder apart, samen één. Ik, als kunstenaar, zit er tussenin en zorg voor verbinding.’
Gesprekken bij een schilderij
Carleen merkt hoe het enthousiasme van het drietal ook iets losmaakt bij bewoners.
‘Het enthousiasme van mensen die leven voor de kunst werkt aanstekelijk. Het voedt ook de mind. Kunst kijken is belangrijk, het kan vragen en discussie oproepen.’
Hanneke knikt. ‘Dat zagen we net nog. Toen ik hier aankwam met een ingepakt schilderij kwam een bewoner naar me toe. Hij was nieuwsgierig wat ik bij me had. Toen ik het voor hem uitpakte, keek hij een tijd naar het schilderij en zei: “De vrouw is niet blij hè?” Dat klopte. En toen hadden we een mooi gesprek over levenskunst – de kunst om te leven – maar ook over schildertechnieken.’
Zoeken naar balans
Het thema van de Tengel Atelierroute is dit jaar BALANS.
Hanneke: ‘We zijn daar samen over gaan brainstormen. Wat betekent balans voor jou en mij? Ben je pas gelukkig als je in balans bent? Ik ben niet altijd in balans, dat zijn de rafels van het bestaan.’
Volgens haar zit juist in de samenwerking veel kracht.
‘Monique, Reinier en ik zijn heel verschillend. We hebben allemaal een eigen inbreng en vullen elkaar mooi aan. Het levert zoveel inspiratie en blijdschap op. Het voelt bijna euforisch om samen naar iets toe te werken.’
Reinier herkent dat. ‘Waar zoek je de balans? Waar ligt het zwaartepunt en wat kun je daar tegenover zetten? De rode draad vind je meestal in het doen. Als je alles bij elkaar legt, zie je die rode draad vanzelf ontstaan. Toen Hanneke haar werk liet zien, kwamen er direct woorden in me op. Haar werk raakte me meteen.’
Hanneke glimlacht: ‘Jouw woorden vertelden precies waar het mij om gaat.’
Ook voor het verpleeghuis zelf heeft het thema betekenis, zegt Carleen. ‘Het past goed bij Evean Guisveld. De bewoners wonen hier permanent. Ze balanceren tussen gezond en ziek, vrolijk en verdrietig, leven en dood. We hebben een wijkfunctie, dus we hopen dat buurtbewoners naar binnen wandelen en naar de kunst komen kijken.’
Samen maken en beleven
De activiteitenruimte van Evean Guisveld leent zich goed voor een expositie. Tijdens de atelierroute gebeurt er meer dan alleen kijken. Zo is er ook in de lichte ontvangstruimte van alles te zien en doen.
Reinier Fosch stadsdichter (2022 tot heden) opent de expositie op 6 juni om 14.00 uur met drie aangeleverde gedichten. In de hal staat een groot weefraam van één bij één meter, waar bewoners en bezoekers linten of repen stof doorheen kunnen weven. Ook zijn er korte workshops, zoals cyanotype en collage maken. Met drie materialen en drie kleuren worden bezoekers uitgedaagd om zelf iets te creëren. En een samen-dicht workshop waar met een kleine groep bezoekers en bewoners een gedicht zal worden gemaakt met een aantal voorbedachte woorden en zinsneden. Het resultaat wordt gepresenteerd op het ingramaccount @zaanstadsdichter.
Er staat een koopjeskraam waar ouder en nieuw werk te koop is. Voor bewoners zelf is er tijdens de kunstweken een speciaal programma, met onder meer een lezing over Monet, een kunstbingo en een spelletjesmiddag met kunstzinnige elementen. Met hulp van de Zaanse Kaper wordt bovendien een ‘levend schilderij’ gemaakt van zes bewoners, dat op foto wordt vastgelegd.
De overzichtstentoonstelling van Tengel wordt op zaterdag 30 mei geopend door wethouder Stephanie Onclin. Meer informatie over de route, klik hier
