Patricia Viereck (2): Delen van kennis is belangrijk

Patricia Viereck is docent op een praktijkschool in Amsterdam Buitenveldert. Ze woont sinds haar 14e in Zaandam, de laatste 36 jaar in Zaandam Centrum. Patricia is een bekend gezicht in de Zaanstreek omdat ze zich al vele jaren inzet voor de Surinaamse gemeenschap. Ze is voorzitter bij de stichting Comité 30 juni – 1 juli, vrijwilliger bij de Stichting Samen 1 Samen Sterk, lid van de Surinaamse vrouwengroep, Zaanse Vrouwenkracht en de organisatie SSPZ.

Vrijgekochte slaaf

Van de familiegeschiedenis weet ik dat Viereck een vrijgekochte slaaf was. Verder weet ik niets van onze voorouders. Thuis spraken mijn ouders hier ook niet over. Mijn vader zei altijd: “Doe heel goed je best op je school. We hebben een verschrikkelijke tijd achter de rug. We willen dat onze kinderen het beter krijgen, dat ze kansen krijgen.”

Het is wel heel belangrijk om te weten waar je vandaan komt.  Lang is er weinig of geen aandacht geweest voor het verleden van tot slaafgemaakten, terwijl mensen als beesten zijn behandeld. Dat moet je niet zomaar wegstoppen. Net zoals je de Tweede Wereldoorlog en 4 mei moet blijven herdenken. Door aandacht te geven aan het slavernijverleden krijgen onze voorouders de eer die ze verdienen. Pas vorig jaar in 2023 kwamen er officieel excuses.

In Suriname is meer bekend over het slavernijverleden, in het Caribisch gebied is hier minder aandacht voor.

Eigen ruimte

Met de stichting Surbeza kochten we een jaar of zes geleden een pand tegenover de Lidl in de Rosmolenwijk Zaandam, in een voormalig kraakpand. Met activiteiten reden onze bezoekers door de wijk, dat leverde veel protesten op van de buurt. Toen de horecavergunning werd ingetrokken en corona kwam, hebben we het pand weer verlaten. Het zal nog heel moeilijk worden om een ruimte te vinden die niet in een woonwijk is maar wel goed bereikbaar is. We huren nu af en toe ruimtes in buurthuizen. Zo komt de Surinaamse vrouwengroep gezellig bij elkaar bij buurthuis De Kolk.

KetiKoti

Inmiddels heb ik ook de stichting 30 juni/1 juli Zaanstreek opgericht. Hiermee willen we de afschaffing van de slavernij herdenken. Het wordt ieder jaar iets groter. We willen zo meer aandacht voor dit verleden. Het is fijn om het met elkaar te delen. Het is een gezamenlijke geschiedenis. Het is gebeurd, maar het raakt ons nog altijd. Hoe ga je met elkaar een manier vinden om die gelijkwaardigheid te krijgen?

De Surinaamse cultuur is heel levendig. Dat laten we ook zien bij de herdenking. We komen dan in klederdracht, er is zang, muziek met djembé en kinderen dragen voor. Ook de stadsdichters Reinier Fosch en Lisa van Tongeren leveren een mooie bijdrage. We willen het voor iedereen aangenaam maken.

In het verleden was er nauwelijks aandacht voor de slavenrijgeschiedenis. Het is nu toegevoegd aan de canon van Nederland.

Vorig jaar heeft de Gemeenteraad een motie aangenomen zodat er nu ook onderzoek gaat komen naar het slavernijverleden van de Zaanstreek. Het onderzoek wordt door meer organisaties gedaan zodat het een breed verhaal wordt.

We horen nog steeds over etnisch profileren, kinderen die een lager schooladvies krijgen of vanwege hun achtergrond niet uitgenodigd worden bij stages. Waarom gebeurt dit nog altijd? Mijn zoon kreeg vaak de schuld als er iets aan de hand was.

Bewustwording

Het delen van kennis is belangrijk en de bewustwording. Je moet met elkaar in gesprek. We hopen dat onze nakomelingen niet meer deze strijd moeten leveren om op een gelijkwaardige manier behandeld te worden.

Ik noem altijd Umut Budak, beleidsmedewerker van de Gemeente Zaanstad. Hij heeft ons heel goed ondersteund. Hij heeft ons ook in contact gebracht met andere groepen. Samen ben je veel sterker. Zo hebben we nu ook regelmatig contact met Franky Vos van de Zaanse Regenboog. En zo zijn er nog veel meer organisaties waar we regelmatig overleg mee hebben. Er is veel wat ons bindt.

Ik laat me niet discrimineren. Jij bent niet meer dan ik ben. We zijn allemaal gelijk. Natuurlijk zijn er nog altijd een paar akelige mensen. Ik heb wel het gevoel dat het iets beter wordt.

Schildering en monument

Bij de Anton de Kombrug komt er een muurschildering bij. De Zaanse Beeldend kunstenaar en illustrator Brian Elstak heeft het ontwerp gemaakt. Een groep graffitikunstenaars met wie hij vaak samenwerkt gaat het uitvoeren wanneer de natte maanden voorbij zijn. Het sluit goed aan bij de schilderingen die eerder onder de brug zijn gemaakt. Dit zijn de landen die te maken hebben gehad met de slavernij.

Ook komt er hopelijk voor 1 juli een monument. Er is gekozen voor het ontwerp van een Engelse kunstenares. Iedereen moet zich erin herkennen. Het gaat over vrijheid, met elkaar in gesprek gaan, kijken naar de toekomst.

In december word ik 67 jaar en ga ik met pensioen. Dan heb ik veel meer tijd om vrijwilligerswerk te doen en me in te zetten voor de gemeenschap. Dat vind ik fijn. Het geeft voldoening om iets voor een ander te betekenen.’

KetiKoti herdenking

Ieder jaar is er bij Anton de Kombrug in Zaandam de Keti Koti herdenking. Hierbij wordt de afschaffing van de slavernij in Suriname en de Nederlandse Antillen herdacht.

Keti Koti wordt in Zaanstad georganiseerd door de stichtingen Comité 30 juni – 1 juli, Samen 1 Samen Sterk en de Afrikaanse Diaspora Vereniging Nederland en de Klankbordgroep Zaan Stedelingen van Surinaamse Afkomst.

Zie ook https://www.dezaanseverhalen.nl/keti-koti-en-anton-de-kombrug/