Een nieuw jaar. Wat zal het brengen?
Nog zeven Monet in Street Art-muren? Klinkende klokken in het torentje van het oude stadhuis op de Burcht?
Toen Sarah Vermoolen mij vroeg om voor tien jaar De Zaanse Verhalen een eigen bijdrage te schrijven voor de serie Zaanse Gast, zei ik meteen ja. Alleen: waarover?
Tekst en fotografie: Simone Ronchetti
Openingsfoto van Simone Ronchetti, gefotografeerd door David Galjaard
Waarom ik doe wat ik doe
Hier niet geboren wel geworteld. Dat maakt mij een zogenaamde import Zaankanter. Toen ik zeven jaar oud was verhuisden we van Amsterdam naar Zaandam. Ik groeide op in het Hoornseveld. Dat ik daar vandaan kom, een wijk buiten het centrum en niet langs de Zaan, gebruik ik soms als excuus. Wanneer het gaat over vroeger toen alles schijnbaar mooier en beter was. Of als het gaat over Zaanse personen en families. Het excuus is steeds minder nodig want ik ben een Zaankanter geworden.
Dit is een persoonlijk verhaal. Geregeld krijg ik de vraag wat doe je nou eigenlijk? En waarom? Het eerlijke antwoord is dat ik het niet precies weet. De wereld mooier maken is te hoog gegrepen. Onmogelijk zelfs, de lokale wereld mooier maken kan wel. Ergens in geloven en het met anderen waarmaken. Geduld hebben en kleine verbeteringen koesteren. En dat geheel vrijwillig, krijg er geen cent voor betaald. Wat het mij oplevert is dat ik mezelf na tien jaar een positivo en optimist of zelfs idealist durf te noemen. Plus de onbetaalbare vrolijkheid, lol, blijdschap en ga zo nog even door van iedereen tijdens en na het realiseren van een “project”.
Niet denken dat iets geen zin heeft
Als we dat tien jaar geleden bijvoorbeeld hadden gedacht bij de leegstaande Aldimarkt in de Beethovenstraat dan hadden we nog steeds tegen vieze lelijke ramen aangekeken. Er zijn nog steeds voorbijgangers die naar de foto met voordeuren kijken. Meest recente “project” is de Burchtkiosk bij het Burchtplantsoen. Het plantsoen dat de afgelopen jaren getransformeerd is tot een plek om te verblijven. Nu aangevuld met een Monet in Street Art. Nummer 17 en gemaakt door bewoners van Zaandam-Zuid.
Samen aan tafel
Hiermee kom ik op mijn onderwerp. Samen Zaandam mooier maken! Lang geleden was er de eerste Platform aan de Zaan in Café Fabriek. Ik zat aan een tafel met voor mij onbekende bewoners en ondernemers. Wat ik durfde te zeggen over de Zuiddijk werd door hen bevestigd. Ok, laat ik het dan niet bij lullen laten maar ook gaan poetsen. Zaanstad was te lang volledig gefocust op Inverdan. Een enthousiaste groep bewoners en een paar ondernemers wilden aandacht voor de mooie Zuiddijk en omgeving. Zo ontstond werkgroep Tussen Zuiddijk en Zaan.
Van lullen naar poetsen
Tussen Zuiddijk en Zaan werd daarna, juni 2014, uitgenodigd om mee te doen aan een Placemaking Game. Placemaking goeroe Fred Kent kwam naar Zaandam en Gemeente Zaanstad vroeg of wij mee wilden doen. Jazeker!
Geweldige dag, zoals vaak bij dit soort bijeenkomsten verlieten we de zaal met enorm veel energie, dat daarna verdwijnt. In ons geval niet helemaal. We organiseerden markten, regelden bloembakken en bankjes. Er kwam een schaakbord en een jeu de boulesbaan. De financiële middelen vonden we zelf. Gemeente Zaanstad zorgde voor de aanleg. Door de onvermoeibare inzet van Pablo Kuipers zijn de, tijdens Placemaking genoemde, zichtlijnen weer terug. Je kunt vanaf verschillende locaties de (Voor)Zaan en de Zuiddijk zien.
De buurt in gebruik
Toen kwam corona. Het Burchtplantsoen werd gebruikt zoals het al die tijd bedoeld was. Mensen kwamen er hun verjaardag vieren of genoten van een partijtje boulen of gewoon van zitten in de buitenlucht zonder het lawaai van vliegtuigen en knetterende brommers. Toen maar ook nu wordt de extra grote picknicktafel gebruikt. De tafel is verankerd dat wel want de vorige picknicktafel is gestolen. Deed mij goed om de reacties te horen. Hele buurt sprak er schande van dat de picknicktafel was gejat. Geweldig dat een sponsor met mij naar Hornbach ging voor een nieuwe, langere. Wel jammer dat bezoekers de sigarettenpeuken en ander afval niet opruimen.
Beton, kinderen en geduld
Of neem de grijze betonblokken aan de Prins Hendrikkade. Die stonden er ineens, superlelijk en nee daar mochten we niets mee doen. Kwestie van geduld want de blokken werden nog lelijker door vandalen met een spuitbus. Door jong en oud werden de blokken onder aanvoering van Piotr en Meijk in oktober 2024 opgevrolijkt. Fantastisch weekend werd het. Een week later waren de kunstwerken van de kinderen verpest. Iemand had er hele lelijke teksten overheen gespoten. Ook nu weer de hele buurt in rep en roer en niet alleen buurtbewoners spraken er schande van. Door de stemmen bij Bewoner aan Zet kregen we een herkansing. Dit jaar zelfs twee weekenden een Concrete Blocks Jam. Deze keer is er na afloop wel een extra coating aangebracht.
Vooruitkijken
Dan nu 2026. We zoeken muren voor nog zeven nieuwe Monets, liefst in de Russische Buurt en Oud-West. Zaandam-Zuid heeft al zeven van de 25 schilderijen, die Claude Monet hier in 1871 schilderde. En klinkende klokken op de Burcht. Hoe mooi zou het zijn als bij de intocht van Sinterklaas toepasselijke liedjes uit het torentje klinken? Het carillon wordt niet gebruikt zoals het ooit door architect W.A. Scholten is bedacht, de melodietjes komen nu uit een verouderde computer. Met Stichting Carillon Zaanstad hopen we dat mogelijk te maken. De optimist in mij gelooft daarin.
We doen het samen
Wat is mijn onderwerp in dit persoonlijke verhaal?
Samen Zaandam mooier maken. Er zijn veel mensen die dit doen en vergeet de welwillende afdelingen en medewerkers binnen de gemeente niet. De wereld een beetje mooier maken kan in de lokale openbare ruimte. Dat is wat ik doe, maar niet alleen, we doen het samen!
